Satrançta Kompanzasyon

0
1171

Satranç güçler savaşıdır. Ve güç kendini çeşitli şekillerde hissettirir.

Maddi üstünlük bir güç göstergesidir. Ancak maddi üstünlüğe sahip olmak her zaman üstün olduğunuz anlamına gelmez ve oyunu kazandırmaz. Bu noktada kuvvetlerinizin tahtadaki dizilimi, yerleşimi, birbirleriyle olan koordinasyonu önem kazanır. Örnek üzerine konuşmak her zaman laf kalabalığından daha öğreticidir.

Aşağıdaki pozisyon Adalar Turnuvasında meydana geldi.

Beyazlar deneyimli oyuncu Hür Yasin, siyahlar ise genç yeteneklerden Ari Kiremitçiyan.

Görüldüğü üzere beyaz materyal bakımından iki piyon fazla ve maddi üstünlük konusunda önde ancak pozisyonda üstünlükten bahsedilebilir mi acaba.Beyaz şah biraz sıkıntılı durumda. Taslar arasında koordinasyon yok yani Fd1 ve Ac5 konuyla pek alakalı görünmüyor. Ve en önemlisi siyahlarin çift fili var. Bu birçok durumda üstünlük olabilmektedir.

Hamle sırası siyahta ve siyahlar çok etkili olan

1…Fh6!

hamlesini buluyor.

Beyaz doğal savunma hamlesini oynuyor.

2.f4

Siyahtan bir güzel vuruş daha geliyor.

2…Fb5!

24.c4 Fxc4 25.Kc2 Ke1 26.Şf2 Kf1 27.Şg3 Fxf4 28.Şh3 Fxa2

Beyaz bir anda iki piyon üstün durumdan bir piyon eksik duruma düştü ve devamında da partiyi kaybetti.

Görüldüğü gibi kompanzasyon yani materyal veya maddi üstünlüğe karşılık konumsal üstünlük,taşların koordinasyonu tecrübeli oyuncuların çogunlukla başvurduğu mücadele şeklinden sadece birisidir.

Kompanzasyonun hangi şartlarda gerçekleşebileceğinin kesin kuralları yoktur. O anki pozisyon üzerine konuşmak gerekir ancak pozisyonel fikirler her zaman bize yol gösterici olmuştur.

Şimdiki örnek yine oldukça öğretici; vezir tek başına kuvvetli bir figür olmasına ve reel olarak 9 puan değerinde kabul edilmesine rağmen bir çok durumda üç hafif figür birlikte vezirden daha kuvvetli olabilmektedir.

Örnek üzerine konuşalım;

Polatel, Ali –  Şahin, Özgün

Oluşan pozisyon sıradan olmamakla birlikte turnuvalarda görmeğe alıştığımız cinsten bir mücadele değildir.

Siyahın maddi üstünlüğüne karşılık vezir+2 piyon – 2 at+fil ile mücadele edebilecek midir?

Asıl soru bu.

Çeşitli manevralardan sonra oluşan pozisyonda görüldüğü gibi beyazın hafif figürleri etkin rol onamaya başladılar.

Biraz oynadıktan sonra oluşan pozisyonda siyah şah köşeye sıkışmış durumda ve tehlike çanları artık çalıyor. Final pozisyonu ise

Sıra siyahta ve terk etmekten başka çare kalmıyor. Görüldüğü gibi materyal üstünlük her zaman kazanmayı garantilemiyor.

Önceki İçerikSinquefield Kupası Aronian ve Leonid Stein
Sonraki İçerikFabiano Caruana
Serkan Yeke
Milli oyuncu FM Serkan Yeke uzun bir süredir antrenörlük yapmaktadır. Yaklaşık 20 yıldır hem oyuncu olarak hemde antrenör olarak satrancın içindedir. 2002 yılında Can Arduman ile eş puanla Türkiye Şampiyonu olmuştur. 2008 yılında hem bireysel olarak hem de takım halinde NATO Şampiyonu olmuştur. Üç kez İstanbul Şampiyonu olmuştur. Birçok turnuvada derece elde etmiştir. Son yıllarda ağırlıklı olarak ilköğretim düzeyinde okullarda ve özel dersler vermektedir. Bülent Güner ile birlikte kurduğu İstanbul Bostancıdaki İdeal Satranç Merkezinde faaliyetlerine devam etmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here