Bu yazı, Frederic Friedel imzasıyla ChessBase'de yayımlanan “A billionaire supports chess talents” haberinin (9 Mart 2026) Türkçe özetidir.
Türkiye'de satranç yükselişi
Haber, Türk girişimci Evren Üçok'un Türkiye'yi Hindistan'ın son dönemdeki yükselişine benzer şekilde yükselen bir satranç gücüne dönüştürmeye nasıl yardım ettiğini anlatıyor. Başlangıç noktası, 12 yaşında büyükusta olan, 2600'ü geçen en genç oyuncu unvanını taşıyan ve Magnus Carlsen'in “satranç tarihinin en iyi 14 yaşındaki oyuncusu” dediği 14 yaşındaki Yağız Kaan Erdoğmuş. Buna rağmen maddi destek bulamadığı için satrancı neredeyse bırakıyordu: üst düzey satranç turnuva yolculukları, üst seviye antrenörler ve çoğu ailenin karşılayamayacağı başka masraflar gerektiriyor.
Destek nasıl başladı?
Haberin yayımlanmasından iki yıl önce, iş yükünü azaltan Üçok, antrenör ve organizatör Selim Gürcan'a ulaşarak dünya çapında satranç yeteneklerine destek olmak istediğini söyledi. Selim ona Yağız'ın yaşını ve başarılarını anlatınca hemen destek sözü verdi; bir baba gibi yaklaşıp desteğin en az beş yıl süreceğine söz verdi. Bu güvence Yağız'ın üst üste üç büyükusta normu alıp unvanı kazanmasına yardımcı oldu. Yağız geliştikçe Üçok, ona Azerbaycanlı GM Şehriyar Mamedyarov'dan koçluk alma imkânı sağladı; Mamedyarov sonunda Yağız'la çalışmayı asıl işi yaptı ve kendi oyuncu kariyerini geri plana attı.
“Türk Ölümsüzü”
Geçen yıl Yağız, Leonard Barden'ın “Türk Ölümsüzü” (Turkish Immortal) adını verdiği oyunu Hintli Aditya Mittal'a karşı oynadı: rakibinin ikinci bir vezir çıkarmasına izin verdi, kendi vezirini tek bir piyon karşılığında feda etti ve hiç oynamamış bir piyonla mat etti. Barden bu oyunu Bobby Fischer'ın 1956 tarihli “Yüzyılın Oyunu”nun da üstünde tuttu. Oyun, 2025 FIDE Grand Swiss'in Semerkant'taki 4. turunda oynandı; hamleler Lichess yayın kaydından alınmıştır.
Tek bir oyuncunun ötesinde
Üçok bugün ayrıca Marc Llari'yi (12, Fransa, 2022 Dünya 8 yaş altı şampiyonu, 2025 Fransa 12 yaş altı şampiyonu), Atilla Kuru'yu (14, Türkiye), Luca Protopopescu'yu (Fransa, 8 ve 9 yaş altı kategorilerinde dünya bir numarası), WIM Gülenay Aydın'ı (Türkiye), ilk Afrikalı-Amerikalı büyükusta Brewington Hardaway'i ve 2024'te tarihin reytingi en yüksek üçüncü 8 yaşındaki oyuncusu olan Bodhana Sivanandan'ı destekliyor. Selim'in aktardığına göre Üçok, satrancın özellikle oyun ve kısa video bağımlılığıyla artan çocukluk dikkat sorunlarına karşı topluma fayda sağladığına inanıyor. Üçok, Trendyol'un kurucu ortağı ve yönetim kurulu başkanı; Türkiye'nin ilk dekakornu olan şirketin yanında Lycian Capital'de Kıdemli Danışman.
İzleyin: oyun anlatımı
Haberde IM Sagar Shah'ın bu oyunu anlattığı video gömülü.
Kaynak: Frederic Friedel, ChessBase. Görseller: ChessBase.
