06232017Cu
Last updateCts, 23 Tem 2016 1pm

marketbanner-1

carlsen-morphy

Paul Morphy de Magnus Carlsen de henüz 21 yaşındayken satrancın zirvesine ulaştılar. Morphy, Dünya Şampiyonu Anderssen'i yendiğinde sadece 21 yaşındaydı. Magnus Carlsen de aynı yaşta 2800 eloyu geçerek rating listesinde bir numaraya oturdu. Dünya Şampiyonu olması beklenendi ve 2 sene sonra o da gerçekleşti. Morphy'nin sadece 3 satranç kitabı vardı. O satranç kaynaklarının az olduğu dönemde şampiyon oldu. Carlsen'in ve herkesin önünde ise sınırsız kaynak vardı. O da bilginin ve oyuncunun bu kadar çok olduğu dönemde diğerlerine fark atmayı başardı. Satrançta yetenek bilinen birşeyi başkalarından çok daha iyi yapmaktır. Satrançta deha ise hiç kimsenin farkında olmadığı bir şeyi anlamak ve onu uygulanır hale getirmektir.

fischer-morphyFischer'e en beğendiği satranççı sorulduğunda tereddütsüz Morphy'nin ismini verir. Bunda şüphesiz temel etken Morphy'nin de Amerikalı olması değil ama bugün bile takdir edilen olağanüstü oyun düzeyidir. Belki de satranç tarihinin en büyük iki isminin 100 yılı aşkın bir ara ile çok sıra dışı bir fikri nasıl uyguladıklarını görmek gerçekten ilginç.

korleme-satranc-rekoru-ufak41 yaşındaki FM  Marc Lang (2306) 46 masaya karşı körleme simultane oynayarak bir rekora imza attı. Simultaneyi 34.5 - 11.5 kazanan Lang, 1947 yılında Miguel Najdorf'un rekorunu kırmış oldu. Bu rekora beraber tanıklık edelim ve tarih boyunca başka körleme simultanelere bakalım.

Paul Morphy

19 Temmuz 2007
morphyPaul Charles Morphy,  (22 Haziran 1837- 10 Temmuz 1884)  ?Satrancın Onuru ve Kederi?  Amerikalı bir satranççısıydı.Döneminin en büyük satranç ustası ve gayri resmi Dünya Şampiyonu olduğu düşünülüyor.Yine modern satranç kurallarının oluşumundan sonraki ilk satranç dahilerinden birisi olarak kabul edilir.

Biyografisi

İlk yılları Morphy, New Orleans/Louisiana?da varlıklı ve seçkin bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.Babası Alonso Michael Morphy bir hukukçuydu ve Louisiana eyaletinde teşrii meclis üyeliği, baş savcılık ve temyiz mahkemesinde yargıçlık yapıyordu.Alonso?nun kökeni Portekiz, İrlanda ve İspanya?ya dayanıyordu.Annesi Louise Thérèse Félicité Thelcide Le Carpentier, hem Avrupa hem Afrika kökenli seçkin bir Fransız ailenin müziğe yetenekli kızıydı.Morphy, müzik ve satrancın Pazar günleri aile toplantılarında çok önemli bir yer tuttuğu ortamda büyüdü.
paulmorphyPaul Charles Morphy 1837 yılında Amerika'da doğdu. Zengin bir aileden gelen Morphy, Capablanca gibi satranç oynamayı izleyerek öğrendi Bu açıdan satranç tarihinin ilk çocuk dahisidir. 12 yaşına geldiğinde artık ülkenin en iyi satranççılarından biri olmuştur. Kolej eğitimi için satranca ara veren Morphy 20 yaşındayken elde ettiği ilk önemli turnuvada büyük başarı gösterek Amerika Şampiyonu unvanını alır. 1858 yılında avukatlık kariyerine başlamadan önce Avrupa'ya giden Morphy, Anderssen de dahil olmak üzere tüm önemli ustaları yenerek gayri resmi Dünya Şampiyonluğu unvanını el etmiştir. Tüm bu başarıların ardından eve dönen Morphy artık ciddi bir şekilde satranç oynamayacağını; ancak piyon veya tempo avanslı oyunlar oynayacağını ilan etmiş ve satranç arenasından çekilmiştir. Kasparov Morphy-Anderssen oyununu analiz ediyor.

Schulten -Morphy,New York 1857

1.e4 e5 2.f4 d5 3.ed5 e4 4.Ac3 Af6 5.d3 Fb4 6.Fd2 e3
Burada, Morphy oyunlarında sık rastlanan ve kesin bir kombinezona dayanmadan salt konumsal değerlendirmelerle yapılan tipik bir er fedası görüyoruz. Morphy açık oyunlarda en önemli şeyin alet geliştirmek olduğunda bir yol bilinçlendikten sonra, açık oyunlarda gelişme üstünlüğü sağladığı anda,erleri kırışarak ya da rakibin er zincirini bozarak, hiçbiri olmazsa Er feda ederek hatları aletlere açmak gerektiğinde de elbette bilinçlenmişti. 

Oyunda, e-dikeyini rakibinden daha kolay ele geçireceğini gören Siyah Şah Erini feda ediyor. 


1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.d4 ed4 4.Fc4 Af6



Açık konumlarda önemli olan, bütün aletleri bir an önce oyuna sokmaktır. Bu yüzden açık oyunlarda yalnız gelişmiş aletleri sayarak yüzeysel de olsa, çabucak, yeterli bir konum değerlendirmesi yapılabilir. Bu yöntemi önümüzdeki konuma uygulayalım. Beyaz iki alet geliştirmiş. Şah Atı ve Şah Fili, iki de merkez eri sürmüş. Ama merkez erlerinin sürülmesi aletlerin gelişmesi için zorunludur. Öyleyse Beyaz'ın konumunda dört tempo sayabiliyoruz. Siyah da iki alet geliştirmiş, ama yalnızca bir er sürmüş; böylece üç temposu var. Bu, Beyaz'ın şimdiden üstünlük sağladığını gösterir mi? Hayır:çünkü şimdilik Beyaz'ın bir Eri eksiktir, bunu geri almak için Ad4 oynaması gerekir ama at zaten f3'te çıkmış olduğundan Ad4 bir gelişme hamlesi olmayacak.

Demek ki Beyaz'ın erini geri alması için tempo üstünlüğünü geri vermesi gerekiyor. Bu yüzeysel irdeleme sonucu oyunu denk sayabiliriz.

1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.d4 ed4


Bu noktada, Morphy'nin rakiplerinde sık sık gözlemlenen kırışmalarla tempo yitirme olgusu üzerine bir iki söz edilebilir. 


3...ed4, bir gelişme hamlesi olmamakla birlikte bunun tempo yitirdiği de söylenemez; Beyaz, Erini geri almak için ileride Ad4 oynamak zorundadır, buysa f3'teki gelişmiş Atı ikinci kez oynattığından artık bir gelişme hamlesi değildir. Buna karşılık 4.Ad4 ile yanıtlarsa, bu kırışma bir tempo yitimine yol açar; çünkü Beyaz 5.Vd4 ile daha önce gelişmemiş bir aleti oyuna sokar. Bu sağlıksız kırışmadan önceki konumu inceleyecek olursak, her iki yanın da birer alet geliştirmiş olduğunu görürüz. Beyaz'ın d4'te, Siyah'ın c6'da birer Atı bulunuyor. Buna karşılık kırışmadan sonra Beyaz'ın hala gelişmiş bir aleti var; d4'teki Vezir. Siyah'ınsa hiç gelişmiş aleti yok. Böylece d4'teki ikinci kırışmanın bir zaman yitimine yol açmış oldugunu kesinlikle kanıtlanıyor.

1.e4 e5 2.Af3 d6 3.d4 Fg4
Tempo kaybına yol açacak bir hamle. Doğrusu 3... Ad7 veya 3...Af6 dır.

4.de5
Şimdi Siyah er kaybetmemek için 4...Ff3 kırmak zorundadırlar.

5.Vf3 de5 6.Fc4 Af6
Siyah son hamlesini yapmıştır. Karşılıklı gelişim hamleleri sayıldığında Beyaz'ın bir tempo üstte olduğu görülür.

7.Vb3 Ve7
8.Vb7'den sonra bir piyon geri olmasına rağmen ...Vb4 ile Vezirleri keserek oyun sonuna girmek amacıyla

Joomla SEF URLs by Artio