[Event "New York"]
[Site "?"]
[Date "1918.??.??"]
[White "Capablanca"]
[Black "Fonaroff"]
[Result "1-0"]

1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 Nf6 4.O-O d6 {Günümüzde sýk oynanan hamle Kramnik'in Kasparov'la
2000 yýlýndaki Brain Games'in Dünya Þampiyonluðu Maçýnda kullandýðý 4...Axe4 hamlesidir.
Bu devam yolu sayesinde Kramnik Kasparov'un 1.e4'ünü etkisiz hale getirebilmiþ ve
maçý kazanmýþtý.} 5.d4 Bd7 6.Nc3 Be7 7.Re1 exd4 {Siyah merkezi býrakmak zorunda.
Þimdi e4'e karþý d6 merkez konumu oluþuyor. 7...0-0 hamlesi en az bir ere mal
olurdu: 8.Fxc6 Fxc6 9.dxe5 dxe5 10.Vxd8 Kad8 11.Axe5 Fxe4 (Siyah eri geri almaya çalýþýyor.
Sonuçlarý daha kötü olacak) 12.Axe4 Axe4 13.Ad3 f5 14.f3 Fc5+ 15.Axc5 Axc5 16.Fg5
Kd5 17.Fe7 Ke8 18.c4 1-0 Tarrasch-Marco 1892. Ýlginçtir ki 7...0-0 hamlesi hatalý
olmasýna raðmen kayýtlý olan 72 oyun daha var. En ilginç olaný ise 2002 yýlýnda
Jesenski isimli 2361 ratingli bir oyuncunun yukarýdaki oyundaki gibi kalite vererek
oyunu kaybetmesi.} 8.Nxd4 Nxd4 9.Qxd4 Bxb5 {Siyah e4'e karþý d6 merkez konumundan
dolayý oluþan sýkýþýklýðý taþ deðiþimleriyle gidermeye çalýþýyor.} 10.Nxb5 O-O {Beyazla
ne oynarsýnýz?* Beyaz'ýn hamlesini söylemeden önce konum deðerlendirmesi ile ilgili bilgileri
incelemekte fayda var. Önem sýrasý açýsýndan konum deðerlendirmesi kriterleri þu þekildedir:*
1) Þahýn güvenliði. Tartýþmasýz en önemli kriterdir.*  2) Taþlarýn etkinliði. Yeterince etkinleþmiþ
taþlar sayýca daha zayýf olsalar da üstünlük verebilirler. Yukarýdaki etüd buna güzel
bir örnektir* 3) Malzeme dengesi. Zannedilenin aksine ancak üçüncü kriterdir. *
4) Er yapýlarý. Er yapýlarýnýn etkileri iki açýdan incelenebilir; taþlarýn etkinliklerini
belirleyici olarak ve geçer er yaratýlmasýndaki uygunluk durumlarý açýsýndan. ** Þimdi
yukarýdaki konumu deðerlendirelim:* 1) Ýki tarafýn da Þahý güvenliktedir. Beyaz'ýn siyah
Þaha bir atak baþlatma þansý vardýr bununla beraber þimdilik büyük bir tehlikeden
bahsetmek mümkün deðildir.* 3) Malzeme dengesi eþittir. Bu noktada doðrudan 3.
kritere atlamýþ olmamýz önem sýrasýnda bir hata yaptýðýmýz anlamýna gelmez sadece kontrol
edilmesi daha kolay olan bu kriteri aradan çýkarýyoruz ve daha önemli olan, daha
çok zamanýmýzý alacak olan 2.kritere geçiyoruz.* 2) Beyazýn merkezdeki rahat konumu
doðal olarak Beyaz'ýn taþlarýný da olumlu olarak etkiliyor. Beyaz Vezir merkezde çok
etkin bir yerde. Beyaz At b5'de ve Kale de ideal e1 karesinde. Beyaz'ýn 3 taþý geliþmiþ
durumda. Bununla beraber taþlarýn etkinliklerini incelemekte fayda var. Vezir ile Kalenin
durumu normal gözükmekte.  ** Ýyi At Ýçerde Kötü At Dýþarýda ** Atlarýn ideal kareleri
e4,d4, e5 ve d5 merkez karelerinin etrafýndaki c6,d6,e6,f6,f5,f4,f3 ,e3,d3,c3,c4,
c5'den oluþan geniþletilmiþ merkez kareleridir. Atlar bu kare içinde olduðu sürece etkin
durumdadýrlar. Etkinliklerinin seviyesi ise rakip hedeflere yarattýklarý tehditler ölçüsünde
artar. Unutmayýnýz ki Atlar kýsa menzilli taþlardýr. ** Yukarýdaki konumda Atýn
iki ayaðý dýþarýda bulunmaktadýr. Bu da kesinlikle Atýn etkinliðini düþürmektedir.
Ayrýca At rakip hedeflere ciddi tehditler de oluþturmamaktadýr. Axa7 hamlesi ...c5'ten
sonra kaybeder. ** Tüm bu deðerlendirmeleri yaptýktan sonra somut olarak hamle
aramaya baþlayabiliriz. Bu konumda en çok önerilen hamle doðal bir geliþim hamlesi
olan 11.Fg5'tir. Bu hamle yanlýþtýr! 11...h6 12.Fh4 Ag4 13.Fxe7 Vxe7'den sonra
Siyah bir taþ daha deðiþerek konumunu rahatlatýr. Bu konumda Capablanca Filin
geliþiminden önce Atýn geliþtirilmesinin gereðini farkediyor. Peki At nereye gitmeli?
11. Ac3 mü ? Güzel görünmekle beraber At için en ideal kareyi bulmakta fayda var. Ki
bu da f5 karesidir. At f5'e 4 hamlede ulaþabilir. Ac3-e2-g3-f5.} 11.Qc3 $3 { Ýþte
Beyaz'ý üstünlüðe götüren olaðanüstü bir hamle. At d4 yoluyla f5 karesine ulaþacak
ve geliþimini tamamlayacak.} 11...c6 12.Nd4 Nd7 13.Nf5 {Ýþte Capablanca'nýn planýn
gücü! Ýki hamle öncesine kadar b5'de amaçsýzca duran At þu anda g7 den mat tehdidine
yardým ediyor. Unutmamalý ki Atlar Fillerin aksine kýsa menzilli taþlardýr ve rakip
zayýflýk ve hedeflere yakýn olmalýdýrlar. Nasýl açýlýþta genel bir tavsiye önce
Atlarý sonra Filleri geliþmekse burada da önce Atýn konumu iyileþtiriliyor. Bu tavsiyenin
sebebi de Atlarýn aþaðý yukarý çýkacaðý karelerin (c3, f3, c6 ve f6) belli olmasý
ama Fillerin ise oyunun geliþimine göre yerlerinin belirleneceðinde yatmaktadýr.}
13...Bf6 14.Qg3 {Þimdi Vezir hem g7'ye hem de d6'ya gözünü dikmiþ durumda} 14...Ne5
15.Bf4 {Daha önce eþitliðe götüren Fg5 geliþim hamlesinden daha etkilidir, d6 erinin
zayýflýðýný vurgulamakta.} 15...Qc7 16.Rad1 Rad8 {Siyah hemen hemen mecburi hamlelerini
oynadý. Ýnanýlmaz görünmekle beraber Capablanca þimdi 11.Vc3!! konumsal hamlesi
ile gösterdiði olaðanüstü performasý, taktik oyunla taçlandýrýyor.} 17.Rxd6 Rxd6 18.Bxe5
{Belli ki þimdi 18...Fe5 hamlesi 19.Ve5'ten sonra g7 ve d6'ya çifte saldýrý dolayýsýyla kaybedecek.
Bununla beraber þimdi Siyah sürpriz bir hamle yapýyor.} 18...Rd1 $1 {Bu hamleyle
Siyah Beyaz'ýn þiþinden kurtulmayý baþarmýþtýr. 19.Kd1 hamlesinden sonra 19...Fe5
gelir ve Beyaz b2 veya h2 erini kaybeder.Herhangi bir oyuncu böyle bir ara hamleyi gözden
kaçýrabilir ama Capablanca gibi bir dahi oyuncu için bu çok düþük bir ihtimaldir!}
19.Rxd1 Bxe5 20.Nh6+ Kh8 { Sürpriz sýrasý þimdi Capablanca'da.} 21.Qxe5 $1 Qxe5
22.Nxf7+ { 23.Kd8 tehdidinden dolayý At alýnamaz. Siyah taþ alttadýr terk eder.}
 1-0
